کد مطلب: 118611
مروري بر دستاوردهاي 25ساله پژوهشگاه رويان؛امکان بارداري براي افراد تحت شيمي‎درماني/ پيوند ملانوسيت براي درمان لک‌ و پيس
تاریخ انتشار : 1395/05/03 10:37:45
نمایش : 693
مروري بر دستاوردهاي 25ساله پژوهشگاه رويان؛امکان بارداري براي افراد تحت شيمي‎درماني/ پيوند ملانوسيت براي درمان لک‌ و پيس
 
پژوهشگاه رويان با گذشت 25 سال از فعاليت خود علاوه بر آنکه توانسته براي درمان بيماري‌هاي صعب‌العلاج روش‌هاي بي‌خطر سلول درماني را ارائه دهد، با راه‌انداري بانک‌هاي زيستي امکان بارداري براي افراد تحت شيمي درماني را فراهم مي‌کند.


به گزارش روابط عمومي جهاددانشگاهي به نقل از ايسنا، سلول بنيادي، مادر تمام سلول‌ها است و توانايي تبديل شدن به کليه سلول‌هاي بدن را دارد. اين سلول‌ها توانايي خود نوسازي (Self Renewing) و تمايز (Differentiating)  به انواع سلول‌ها از جمله سلول‌هاي خوني، قلبي، عصبي و غضروفي را دارند. ضمن آنکه در بازسازي و ترميم بافت‌هاي مختلف مي‌توانند به درون بافت‌هاي آسيب ديده‌اي که بخش عمده سلول‌هاي آنها از بين رفته است، پيوند زده‌ شده و جايگزين سلول‌هاي آسيب ديده شوند و به ترميم و رفع نقص در آن بافت بپردازند.
اين امر باعث شده تا سلول‌هاي بنيادي، دست مايه تحقيقاتي پژوهشگران براي ارائه راهکارهاي درماني انواع بيماري‌ها شده است.
پژوهشگاه رويان نيز که از سال 1370 با هدف ارائه خدمات درمان ناباروري و انجام پژوهش‌هاي بنيادي و کاربردي در زمينه علوم سلولي راه‌اندازي شد، تحقيقات وسيعي در اين زمينه انجام داده است به گونه‌اي که بعد از گذشت 25 سال از فعاليت خود تبديل به مرکز ارائه دهنده خدمات تحصصي و فوق تخصصي در زمينه علوم سلولي و سلول درماني در ايران و خاورميانه شده است.
انتشار 684 مقاله ISI و 316 مقاله داخلي، ارائه هزار و 75 خلاصه مقاله بين‌المللي، اجراي 616 طرح تحقيقاتي در سطح ملي و بين المللي، ثبت 44 مورد کارآزمايي‌هاي باليني در سايت وزارت بهداشت و سايت جهاني PubMed  ، ثبت 44 اختراع و برگزاري بيش از 9 دوره کارشناسي ارشد و 7 دوره دکتراي تحصصي با همکاري دانشگاه علم و فرهنگ در رشته بيولوژي تکويني با مجوز وزارت علوم، تنها بخشي از عملکرد اين پژوهشگاه به شمار مي‌رود.
از جمله دستاوردهاي اين پژوهشگاه مي‌توان به موارد ذيل اشاره کرد:
1370    تاسيس يکي از بزرگترين مراکز درمان ناباروري دنيا
1371    تولد اولين نوزاد با روش IVF در تهران
1374    تولد اولين نوزاد حاصل از جنين منجمد در ايران
1375    تولد اولين نوزاد با روش ميکرواينجکشن در تهران
1382    توليد، تکثير و انجماد اولين رده سلول‌هاي بنيادي جنيني
1382    توليد سلول‌هاي مولد انسولين از سلول‌هاي بنيادي جنيني انساني و موشي
1383    تولد اولين نوزاد با روش PGD در ايران
1383    استفاده از سلول‌هاي بنيادي ليمبال انساني براي ترميم ضايعات قرنيه
1383    استفاده از سلول‌هاي بنيادي مغز استخوان براي بيماران با سکته قلبي
1383    تاسيس اولين بانک خصوصي خون بند ناف کشور
1385    تولد «رويانا» اولين گوسفند شبيه‌سازي شده خاورميانه
1385    پيوند سلول‌هاي بنيادي به موش‌هاي مدل ضايعه نخاعي
1385    پيوند سلول‌هاي بنيادي به ميمون‌هاي مدل ضايعه نخاعي
1385    استفاده از سلول‌هاي بنيادي در ترميم ضايعات استخواني فک
1385    استخراج سلول‌هاي بنيادي از پالپ دندان‌هاي شيري و تمايز به سلول‌هاي بالغ مزانشيمي
1386    توليد اولين حيوان‌ تراريخت با دستکاري ژنتيکي (موش سبز)
1386    توليد پروتئين و به دنبال آن توليد پروتين‌هاي نوترکيب ديگر
1387    تاسيس اولين مرکز سلول‌ درماني کشور
1387    استفاده از سلول‌هاي بنيادي مغز استخوان براي درمان ضايعات استئآرتريت مفصل زانو
1388    استفاده از سلول درماني براي درمان بيماران مبتلا به ايسکمي پيشرفته و مزمن اندام تحتاني
1388    تولد «حنا» اولين بزغاله شبيه‌سازي شده خاورميانه
1388    تولد «بنيانا» اولين گوساله شبيه‌سازي شده خاورميانه
1388    توليد «شنگول و منگول» اولين بزغاله‌هاي تراريخت خاورميانه در طرح توليد فاکتور 9انعقادي انسان در شير
1389    تاسيس مرکز تحقيقات ترجماني در پريمات‌هاي غيرانساني (ميمون)
1389    تولد حبه انگور اولين بزغاله تراريخت خاورميانه در طرح توليد پرونئين tPA در شير
1390    تاسيس اولين بانک سلول‌هاي بنيادي کشور
1390    دستيابي به فناوري انجماد بافت تخمدان
1390    تاسيس اولين مرکز پيش بيمارستاني سلول درماني کشور
1391    توليد سلول‌هاي اپي‌تليوم رنگدانه‌دار شبکيه از سلول‌هاي بنيادي جنيني انساني
1391    تولد اولين کودک حاصل از مولکولي در ايران
1392    تاسيس مرکز درمان ناباروري رويش با مشارکت سازمان هلال احمر
1393    تکثير سلول‌هاي فيبروبلاست و سلول‌هاي مزانشيمي در بيوراکتور
فعاليت‌هاي درماني، پژوهشي و آموزشي اين پژوهشگاه در قالب  سه پژوهشکده و دو مرکز خدمات تخصصي (مرکز درمان ناباروري و مرکز سلول درماني) با راهبرد از علم تا کاربرد در حال انجام است.
 
پژوهشکده زيست شناسي و فناوري سلول‌هاي بنيادي
فعاليت اين پژوهشکده با گروه‌هاي پژوهشي «سلول‌هاي بنيادي و زيست شناسي تکويني»، «فناوري نانو و زيست مواد»، «زيست پزشکي ترميمي و سلول درماني» و «زيست شناسي سامانه‌هاي مولکولي» بر توسعه تحقيقات سلول‌هاي بنيادي بر روي حيوانات آزمايشگاهي و انجام کارآزمايي‌هاي باليني متمرکز است.
بر اين اساس پژوهشکده زيست شناسي پژوهشگاه رويان با تکيه بر دانش فني و تجهيزات تخصصي اقدام به راه‌اندازي بانک‌هاي سلول‌هاي بنيادي شد. اين بانک شامل رده‌هايي از انواع سلول‌هاي بنيادي بزرگسالان، جنيني انساني، سلول‌هاي بنيادي جنيني موشي، پرتوان القايي انساني از افراد سالم و افراد با بيماري‌هاي خاص ژنتيکي، پرتوان القايي موشي و کارسينوماي انساني و موشي است.
تماني سلول‌هاي ذخيره شده در اين بانک داراي شناسنامه معتبر هستند که در آن اطلاعاتي در زمينه نوع، منشا سلول، ماهيت کروموزومي و ‌ويژگي‌هاي رده سلولي است.
آزمايشگاه زيست شناسي مولکولي از ديگر بخش‌هاي اين پژوهشکده است که به منظور دستيابي پژوهشگران به داده‌هاي مولکولي براي تاييد آزمايش‌هاي سلولي راه‌اندازي شده و در حال حاضر در بيش از 40 طرح تحقيقاتي مشارکت دارد.
طراحي و ذخيره آغازگرها، استخراج DNA و RNA از سلول‌هاي کشت داده شده، سنتز cDNA، امکانات ژل الکتروفورز و رنگ آميزي با اتيديوم بريوم ژل رد، آناليز داده‌ها، جداسازي و آناليز توالي‌هاي تنظيمي ژن‌هاي دخيل در تمايز سلول‌هاي بنيادي، همسانه سازي ژن‌ها به منظور بررسي عملکرد آنها در آزمايشگاه و بررسي آلودگي مايکوپلاسما با استفاده از تکنيک PCR از جمله خدمات اين آزمايشگاه به شمار مي‌رود.
آزمايشگاه الکتروفورز اين پژوهشکده نيز در زمينه ثبت الکتريکي از سلول‌هاي تمايز يافته حاصل از سلول‌هاي بنيادي پرتوان انساني و ايجاد مدل حيواني بيماري‌هاي نورودژنراتيو همانند ضايعات نخاعي،‌ پارکينسون و بيماري‌هاي شبکيه فعال شده است.
آزمايشگاه سايتومتري و تصويربرداري نيز در راستاي ارائه خدمت در زمينه‌هاي مختلف سايتومتري فعال است. تکنيک فلوسيتومتري از ابزارهاي رايج در تشخيص بيماري‌ها و انجام پژوهش‌ها است.
در آزمايشگاه بافت شناسي اين پژوهشکده نيز خدمات کامل بافت شناسي به منظور تهيه برش‌هاي انجمادي و بافت‌هاي قالب‌گيري شده در پارافين و رزين و انواع ديگري از روش‌هاي رنگ آميزي عمومي و اختصاصي سلولي و بافتي ارائه مي‌شود.
 
ايجاد بانک خون بند ناف
سلول‌هاي بنيادي خونساز (HSC) خون بند ناف، همانند سلول‌هاي بنيادي مغز استخوان مسؤول خودنوزايي دايمي سلول‌هاي ايمني و خوني هستند از اين رو بانک‌هاي خون بند ناف به منظور ذخيره‌سازي اين خون و خدمات‌رساني به بيماران در بسياري از کشورها تاسيس شده‌اند.
بانک عمومي خون بند ناف رويان با هدف ذخيره واحدهاي خون بند ناف با کيفيت بالا، تکوين روش‌هاي جديد براي انجماد و ذوب سلول‌ها و ارتقا سطح آزمايش‌هاي کنترل کيفي براي انتخاب بهترين واحد به منظور پيوند و تدوين معيارهاي جديد براي اهدا کنندگان در سال 1387 تاسيس شد.
از زمان تاسيس تاکنون بيش از 5 هزار واحد خون بند ناف در اين بانک منجمد و ذخيره سازي شده است و در سال 1391 اولين نمونه خون بند ناف براي يک پسر 13 ساله مبتلا به لوسمي حاد به مرکز پيوند مغز استخوان شريعتي ارسال و پيوند با موفقيت انجام شد.
انجماد انواع سلول‌هاي بنيادي مانند مغز استخوان و خون محيطي از ديگر فعاليت‌هاي اين بانک است که حاصل آن ذخيره سازي 58 نمونه از سلول‌هاي بنيادي خون محيطي و مغز استخوان بيماران و 12 مورد نيز پيوند موفق با استفاده از اين سلول‌ها بوده است.
 
پژوهشکده پزشکي توليدمثل
گروه ناباروري زنان پژوهشکده پزشکي توليد مثل رويان يک مرجع در کشور محسوب مي‌شود و از زمان تاسيس پژوهشگاه رويان تاکنون هزاران بيمار نابارور در مرکز فوق تخصصي درمان ناباروري رويان درمان شده و صاحب فرزند شدند.
بهبود کيفيت گامت‌ها و جنين، مطالعه جنبه‌هاي مولکولي بلوغ گامت و تکوين جنين،‌ راه‌اندازي همکنشي جنين با انواع مختلف سلول‌هاي سوماتيک، مطالعه جنبه‌هاي مولکولي انجماد گامت، جنين و بافت‌هاي تناسلي، انجماد بافت تخمدان و بيضه و تمايز سلول بنيادر در راستاي تکوين سيستم توليد مثلي، تاسيس بانک تخمدان انساني از جمله اقدامات اين گروه است.
محققان اين پژوهشکده با 3 آزمايشگاه سيتوژنتيک پزشکي، ژنتيک مولکولي و تشخيص پيش از لانه گزيني گام‌هاي اساسي در درمان ناباروري برداشته‌اند.
آزمايشگاه سيتوژنتيک پژوهشگاه رويان به منظور ارائه خدمات در زمينه‌هاي انجام آزمايش‌هاي ژنتيکي به زوج‌هاي ايراني ايجاد شد. اين آزمايشگاه سالانه به 10 هزار زوج خدمات تخصصي ارائه مي‌کند.
آزمايشگاه ژنتيک مولکولي نيز با پيشرفته‌ترين امکانات خود اقدام به ارائه خدماتي چون تشخيص ژنتيکي پيش لانه گزيني به روش مولکولي در زوجين مبتلا به تالاسمي مينور، تشخيص تريزومي‌هاي 13، 18 و 21 و نيز اختلالات تعدادي کروموزمي‌هاي جنسي در جنين QFPCR ، تشخيص ريز حذف‌هاي بازوي بلند کروموزوم Y در مردان مبتلا به ناباروري و تشخيص علل ژنتيک ناشنوايي با بررسي موتاسيون در ژن‌هاي کانکسين 26 و 30 و نيز موتاسيون ميتوکندريايي مي‌کند.
 
بانک بافت تخمدان انساني
امروزه با پيشرفت‌هاي علم پزشکي بسياري از سرطان‌ها پس از تشخيص و اقدام به موقع قابل درمان هستند و بيمار مي‌تواند با يک دوره شيمي درماني يا راديوتراپي و به دنبال آن جراحي و برداشت تومور بدخيم به زندگي عادي برگردد.
انتخاب شيمي درماني هر چند در بسياري از موارد تنها راه علاج و بهترين استراتژي درمان است اما به علت عوارض شديدي که ايجاد مي‌کند، مي‌تواند فعاليت فيزيولوژيک برخي از دستگاه‌هاي بدن را پس از بهبود بيمار سرطاني به مخاطره اندازد؛ چرا که شيمي درماني و راديوتراپي در يک زن جوان سبب مرگ تدريجي فوليکول‌هاي بدوي ناحيه قشري تخمدان مي‌شود و تخمک گذاري را پس از رهايي از سرطان به طور کامل مختل مي‌سازد و در اين زمان بيمار با مشکل جدي نازايي مواجه خواهد شد.
بانک تخمدان انساني گروه جنين شناسي پژوهشگاه رويان تلاش مي‌کند تا بافت تخمدان را با استفاده از بهترين روش انجماد و نگهداري کند. همچنين سعي دارد تا شرايط کشت آزمايشگاهي بافت و فوليکول‌هاي انساني را بهينه سازي و مکانيسم‌هاي مولکولي مختلف دخيل در بلوغ و تکوين فوليکول را بررسي کند.
اين بانک از سال 1390 به عنوان يکي از زير گروه‌هاي بخش جنين شناسي اين پژوهشگاه راه‌اندازي شد و تا اسفند 92 به پذيرش تعداد 40 بيمار پرداخته است و با انجماد و نگهداري بافت تخمدان پشتوانه آرامش رواني و اميد به آينده و تحقق روياي فرزندار شدن بيماران سرطاني را رقم مي‌زند.
 
مرکز سلول درماني رويان
اولين مطالعه باليني پژوهشگاه رويان که در واقع آغازي براي فعاليت‌هاي تحقيقاتي مرکز سلول درماني بوده است به گونه‌اي که در سال 83 با حمايت سازمان گسترش صنايع نوين با هدف استفاده از سلول‌هاي بنيادي در بيماران مبتلا به سکته حاد قلبي طراحي و اجرا شد.
طي اجراي اين پروژه حداقل 3 پروژه باليني ديگر نيز به فهرست مطالعات باليني پژوهشگاه رويان اضافه شد.
در اوايل سال 86 آزمايشگاه پيوند رويان به عنوان يک واحد مستقل با هدف انجام مطالعات باليني به صورت متمرکز و انجام مطالعات لازم براي ايجاد زير ساخت‌هاي توسعه‌اي در اين زمينه تاسيس شد.
افزايش مطالعات باليني از 4 مطالعه به حداقل 10 مطالعه در پايان  سال 86 و اتمام مراحل تحقيقاتي پروژه‌هاي استفاده از پيوند سلول‌هاي ملانوسيت براي بيماران مبتلا به ويتيليگو (لک و پيس)، کشت سلول‌هاي ليمبال براي مبتلا به نقض سلول‌هاي بنيادي ليمبال موجب شد که محققان پژوهشگاه رويان براي تاسيس مرکزي براي ارائه خدمات درماني به بيماران نيازمند اقدام کند.
در اين راستا در سال 87 همزمان با سومين سالگرد درگذشت دانشمند فقيد دکتر سعيد کاظمي آشتياني براي اولين بار مرکز سلول درماني پژوهشگاه رويان گشايش يافت و محققان اين پژوهشگاه موفق شدند دانش فني کسب شده در حوزه سلول درماني را به فاز کاربرد وارد کنند.
در حال حاضر خدمات سلول درماني اين پژوهشگاه در حوزه‌هايي چون بيماري‌هاي قلبي و عروقي، ويتيليگو، نکروز استخواني ناشي از گرفتگي عروق خوني است.
ويتيليگو نوعي بيماري پوستي است که تظاهر آن به صورت پيدايش لکه‌هاي کمرنگ‌تر از پوست طبيعي و يا فاقد رنگ است. از آنجايي که مشکل اصلي مبتلايان به اين بيماري ناکارآمد بودن سلول‌هاي ملانوسيت است، محققان پژوهشگاه رويان موفق به درمان اين بيماري با پيوند خودي (اتولوگ) سلول‌هاي ملانوسيت که يک روش سلول درماني محسوب مي‌شود، شدند.
دراين شيوه ابتدا سلول‌هاي ملانوسيت از نمونه‌هاي پوستي به دست آمده از نواحي سالم پوست فرد مبتلا که به درمان‌هاي رايج پاسخ نداده‌اند به صورت داخل اپيدرمي تزريق مي‌شود.
روش اين محققان براي بيماري بي خطر است؛ چرا که در ساير  کشورها اين تزريق همراه با اشعه ماوراء بنفش است و ميتواند براي بيماران عوارض ناگواري چون سرطان پوست را به همراه داشته باشد ولي روش محققان رويان نيازي به تاباندن اشعه ماورا بنفش ندارد.
عضله قلب نيز بي وقفه و بدون خستگي 20 ميليارد بار در طول عمر يک فرد 60 ساله مي‌تپد و بديهي است که بر اثر اين فعاليت زياد، سلول‌ها دچار فرسودگي و مرگ مي‌شوند. از سوي ديگر تحقيقات اخير نشان داده است که اين عضو متشکل از 5 ميليارد سلول است که روزانه حدود 3 ميليون از آنها با سلول‌هاي جديد جايگزين مي‌شوند از اين رو هر 4 تا 5 سال يک بار کليه سلول‌هاي قلبي تجديد خواهند شد.
سکته قلبي آسيب زيادي به عضله قلب وارد مي‌کند و مرکز سلول درماني پژوهشگاه رويان همگام با ساير کشورهاي پيشرو چون انگلستان، روسيه،  آمريکا، کره جنوبي، سوئيس، ايتاليا، بلژيک، چين، برزيل و آلمان از سال 86 فعاليت خود را در اين زمينه آغاز کرد. اين مطالعات با هدف بررسي بي‌خطر بودن تزريق سلول‌هاي مشتق از مغز استخوان خود بيمار به عضله قلبي دچار سکته حاد طراحي شد که بي خطر بودن آن به صورت کوتاه مدت و بلند مدت 5 ساله به اثبات رسيد.
 
بانک سلول هاي فيبروبلاست جنيني
استفاده از منابع سلولي از جمله انواع سلول‌هاي بنيادي بافتي و جنيني اميدهاي تازه اي را براي درمان بيماري‌هايي که لاعلاج يا صعب‌العلاج شناخته مي‌شدند به وجود آورده است. در اين بين سلول‌هاي فيبروبلاست جنيني نسبت به ساير منابع سلولي به دليل مزاياي تکنيکي و درماني از جمله سرعت تکثير بالا، کاهش زمان ترميم زخم، کاهش اسکار، ايجاد نشدن تومور و عدم بروز واکنش رد پيوند از اهميت ويژه‌اي در درمان بيماري‌هاي صعب العلاج برخوردار است.
بانک سلول‌هاي فيبروبلاست جنيني رويان به منظور جمع آوري و استفاده درماني از اين سلول‌ها راه اندازي شده است. نمونه‌هاي تشکيل دهنده اين بانک، سلول‌هاي حاصل از پوست جنين‌هاي سالمي هستند که تنها علت سقط، تضمين سلامت جسمي مادر بوده است. اين جنين‌ها پس از تاييد توسط پزشکان متخصص انتخاب مي‌شوند.
 
مرکز تحقيقات جوندگان آزمايشگاهي
در اين مرکز سويه‌هاي مختلف موش «سوري» و «رت» براي مرتفع کردن نيازهاي پژوهشگران از منابع داخلي مانند انستيتو پاستور و موسسه سرم سازي رازي و خارجي تهيه و تکثير مي‌شوند.
به طور کلي 4 نوع موش سوري شامل «همخون» (Inbred)، غير «همخون» (Iutbred)، «دورگه» (Hybrid) و «تراريخت»، دو نوع رت «غير همخون» و «تراريخت» و خرگوش نژاد غير همخون نگهداري مي‌شود.

 
 
 
 
ارسال کننده
ایمیل
متن
 
مراحل عضویت و منع قرارداد
 
بانک خون بند ناف رویان تهران



 
با جهاد دانشگاهی استان

                                                                                     
آمار سایت
آنلاین ها
3
امروز
50
ماه
9402
کل
83443